fbpx

Het mysterie van Japanse whisky, waarom is het zo populair?

Het mysterie van Japanse whisky, waarom is het zo populair?
Japanse Whisky

Het mysterie van Japanse whisky, waarom is het zo populair?

Nikka, Yamazaki, Suntory of Hibiki. Allemaal Japanse whiskymerken. De meeste whisky’s van deze merken zijn voor de gewone man niet te betalen. Hoe kan dat? Zijn ze zoveel beter dan Schotse whisky’s? Is het productieproces zoveel duurder? Of komt het doordat ze van ver moeten komen. In dit artikel probeer ik je daar meer inzicht in te geven!

Het begin

Voordat de Japanners whisky begonnen te maken, waren ze goed in het distilleren van andere dranken: Shochu en Sake. Dit werd met aandacht en precisie gedaan. Als je ooit eens in Japan bent geweest en je hebt daar een restaurant bezocht of een theeceremonie bijgewoond, dan weet je waar ik over praat. Japanners doen alles met uiterste zorg en concentratie, dit allemaal om het beste resultaat te krijgen.

Door de politieke isolatie die tot 1853 duurde, was in Japan de kennis over whisky nog nihil. Tot Masataka Taketsuru, een scheikundige uit een sake-familie, in 1916 op werkbezoek ging in Schotland.

Hij ging daar alle grote distilleerderijen af en documenteerde alle processen die hij zag en hoorde om niets te vergeten. Bij zijn terugkomst in Japan in 1923 startte hij Yamazaki op, waarna hij in 1929 de eerste whisky uitbracht. Deze whisky was geen succes, de Japanners vonden de whisky te rokerig en waren hier niet aan gewend. Taketsuru zocht hierna door naar de gouden mix van ingrediënten en bedacht dat het klimaat hier een grote rol in zou kunnen spelen. Hij bouwde een distilleerderij op het eiland Hokkaido, in het noorden van Japan. Het klimaat op dit eiland is overeenkomstig met het klimaat in Schotland. De distilleerderij kreeg de naam Yoichi en is nu onderdeel van Nikka.

Wat maakt Japanse whisky Japans?

Veel regels rondom Japanse whisky zijn er niet. Een whisky mag Japans heten zodra het minimaal 1 druppel whisky bevat dat gedistilleerd, gebotteld of verkocht is door een Japanse distilleerderij. Dat is duidelijk anders bij Schotse whisky of Bourbon. Die moeten aan veel meer regels voldoen.

Het productieproces biedt niet veel houvast om Japanse whisky als typisch Japans te kunnen bestempelen. De Japanners experimenteren met van alles, zelfs met het productieproces van whisky binnen één distilleerderij.

Yamazaki is hier een mooi voorbeeld van. Zij produceren wel 70 verschillende stijlen malt whisky’s, verdeeld over 7 verschillende typen ketels, 5 typen vaten en 2 varianten vergistingen.

De whisky’s die niet op het eiland Hokkaido worden gemaakt, komen in contact met het extremere klimaat van Japan. Hetere zomers en koudere winters. Dit heeft invloed op het rijpingsproces.

De Angel’s share zal groter zijn ten opzichte van de whisky die in Schotland ligt en de invloed van het houten vat is groter.

Veel vaten waar de whisky in ligt te rijpen worden geïmporteerd vanuit Schotland of Amerika. Maar Japan heeft nog een andere houtsoort tot haar beschikking: Mizunara. Dit is Japans eikenhout met specifieke eigenschappen. De smaken die hieruit ontstaan zijn vaak wat bloemiger met hints van kokosnoot, fruitiger van appelen en peren, honing, kruidnagel en andere specerijen.

Is Japanse whisky te typeren met een specifieke smaak? Over het algemeen wordt Japanse whisky gemaakt om te kunnen combineren met eten. Hierdoor zijn de meeste Japanse whisky’s lichter en soepeler zodat het in combinatie met een gerecht goed zal passen. Een ander voordeel is dat een net startende whiskydrinker de Japanse whisky ook vaak kan bekoren. Omdat de whisky minder complex is, kan deze sneller gewaardeerd worden.

Is whisky dan erg groot in Japan?

Zowel in 2013 als in 2018 ben ik in Japan geweest. In sommige restaurants hebben ze wel whisky, maar vaak krijg je dan een Highball cocktail. Een longdrinkglas met veel sodawater, ijs en een beetje whisky. Wil je pure whisky drinken, dan moet je dit dus expliciet aangeven in je beste Japans, succes!

Toch kun je in de buurtsupermarkten, de Seven-Elevens en Family Mart, redelijk makkelijk aan whisky komen. Ze verkopen veel kleine flesjes van 180 ml, handig om op reis mee te nemen! De vraag in het binnenland is dusdanig groot dat maar 4% van de gemaakte whisky het land verlaat (cijfer uit 2015).

Waarom is Japanse whisky dan zo moeilijk te verkrijgen?

Zoals eerder gezegd, is Japanse whisky vaak een allemansvriend en makkelijk te drinken. Maar slechts een klein gedeelte van de productie verlaat het land, namelijk 4%. Het aanbod van Japanse whisky in 2015 was 117 miljoen liter.

De Schotse markt produceerde 277 miljoen liter whisky in 2015, waarvan het grootste gedeelte wordt geëxporteerd. Als je dit afzet tegen de Japanse markt, dan is de Japanse export zeer minimaal. Dit creëert schaarste.

Tot 2005 was de vraag naar Japanse whisky heel klein, maar na 2005 heeft de vraag een enorme vlucht genomen. Omdat whisky minimaal 3 jaar, maar vaak langer moet rijpen, kan men simpelweg niet aan de vraag voldoen. Het aanbod is te klein en men kan daar niet tegenop produceren. Daarnaast wordt Japan vaak geteisterd door aardbevingen, tsunami’s en typhonen, wat leidt tot verwoestingen van whiskywarenhuizen. Tijdens de tsunami van 2011 is een whiskywarenhuis van Yamazakura volledig onbruikbaar geraakt, omdat deze vlakbij de kernreactor van Fukushima stond.

 

Hoe kom je aan Japanse whisky?

Via de slijterijen of de grotere webshops kun je best wel wat Japanse whisky’s aanschaffen. Wil je liever de wat specialere bottelingen? Dan zal je de whiskyveilingsites af moeten struinen, maar hier betaal je dan vaak wel weer meer. Wanneer je het vliegticket buiten beschouwing laat, is zelf kopen in Japan de goedkoopste optie. Jammer is dat er dan een quota zit op het meenemen van alcohol in je koffer. Houd je oren goed open als kennissen of vrienden van je naar Japan gaan. Die kunnen vast wel een flesje meenemen.

Jesper Kordes Red Warrior

Jesper Kordes